Słońce nie zmieni typu rotacji różnicowej. Nowe symulacje obalają przekonanie sprzed dekad

12 marca 2026, 08:35

Przez ponad 45 lat naukowcy uważali, że istnieją dwa rodzaje rotacji różnicowej: taka jaką obserwujemy w przypadku Słońca oraz przeciwna. Z rotacją różnicową mamy do czynienia wówczas, gdy różne części tego samego ciała poruszają się z różną prędkością kątową, mają różną prędkość obrotową. Słońce obraca się szybciej na równiku niż na biegunach. Dotychczasowe modele przewidywały, że u starszych wolno obracających się gwiazd prędkość kątowa na biegunach staje się większa niż na równiku. Ma to olbrzymie znaczenie dla zrozumienia procesów zachodzących w gwiazdach, gdyż topologia rotacji różnicowej wpływa na ich aktywność magnetyczną i ewolucję.



Biopaliwa zagrażają Amazonii

9 lutego 2010, 13:06

W piśmie Proceedings of the National Academies of Science (PNAS) ukaże się artykuł, którego autorzy ostrzegają, iż realizacja planów dotyczących produkcji biopaliw zagraża lasom Amazonii. Wiele argumentów przeciwko biopaliwom spowodowało, że w USA czy Europie Zachodniej spotkały się one z dość chłodnym przyjęciem.


Jeden posiłek to 10 utraconych kg poziomu próchnicznego

23 grudnia 2016, 11:42

Każdy zjadany przez nas posiłek to dla Ziemi koszt 10 kg utraconego poziomu próchnicznego - przestrzega Julian Cribb, autor książki "Surviving the 21st Century".


Krajobraz po katastrofie. Jak ptaki radzą sobie po pożarze lasu?

5 czerwca 2026, 10:18

Latem 2014 roku w środkowej Szwecji maszyna leśna spowodowała największy od ponad dwustu lat pożar lasu w Skandynawii. W ciągu zaledwie kilkunastu dni ogień strawił ponad 13 000 hektarów borealnego lasu iglastego w okolicach Västmanland. Zginęły miliony drzew, a krajobraz zmienił się nie do poznania. Jednak to, co dla wielu wyglądało jak ekologiczna katastrofa, stało się okazją, by zbadać, jak ptaki reagują na wielki pożar i co decyduje o tym, czy las zdoła odtworzyć swoją przyrodniczą wartość.


Bakteryjna linia energetyczna

1 marca 2010, 15:49

Bakterie tlenowe żyjące na dnie morza tworzą mikroskopijne "linie energetyczne". Oznacza to, że najprawdopodobniej komunikują się one, przesyłając w tę i z powrotem elektrony.


Wikingowie z Birki odziedziczyli budowlę po Vendelach

24 stycznia 2017, 11:55

Poza granicami Birki, znanego centrum handlowego Wikingów, znaleziono nieznaną dotychczas strukturę. Badania georadarem ujawniły istniejącą tam salę o długości około 40 metrów, która była połączona z wielkim ogrodzonym terenem, rozciągającym się w kierunku basenu portowego


Zmiana zapachu prowadzi do powstania gatunku

24 marca 2010, 12:09

Dwie oddzielone od siebie niedawno populacje ptaków z południowej Kalifornii wydzielają inny zapach. Biolodzy sądzą, że woń może się przyczyniać do reprodukcyjnej izolacji i towarzyszy powstawaniu nowych gatunków.


Datę zasiedlenia Tybetu trzeba przesunąć o dziesiątki tysięcy lat

20 lutego 2017, 11:56

W American Journal of Human Genetics ukazał się artykuł, którego autorzy zbadali cały genom 38 rdzennych Tybetańczyków i porównali go z genomem innych grup etnicznych. Badania ujawniły złożony wzorzec prehistorycznej migracji. Sekwencje genetyczne specyficzne dla Tybetańczyków liczą sobie od 38 do 62 tysięcy lat


Akceleratory cząstek znane są od dawna… naturze

16 kwietnia 2010, 08:16

Wielkie akceleratory cząstek - duma ludzkiej myśli naukowej i inżynieryjnej. Okazuje się, że natura też potrafi tworzyć akceleratory i tworzy je często nad naszymi głowami. Podczas każdej większej burzy.


Szympansy Ngogo zadziwiają długowiecznością

21 marca 2017, 12:08

Prowadzone przez 20 lat badania demograficzne szympansów żyjących w ugandyjskim Parku Narodowym Kibale ujawniły, że w sprzyjających okolicznościach nasi kuzyni mogą cieszyć się zadziwiająco długim życiem. Z Journal of Human Evolution dowiadujemy się, że na podstawie badań 306 szympansów stwierdzono, iż średnia długość życia zwierząt wynosi 33 lata


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk